Noord-IJsland in de winter

Lijnvlucht met Icelandair rond de middag. Luchthaventransfer met een privé-busje naar Reykjavík.
Korte stadswandeling en avondeten.

Hotelovernachting.

We reizen ‘over land’ van Reykjavik naar Noord-IJsland, hetgeen ons een intensere beleving geeft dan bij het nemen van een binnenlandse vlucht.
We trekken een ganse dag uit voor het traject en zien gestaag de landschappen veranderen. Hoe noordelijker we komen hoe dikker de sneeuwlaag, om tenslotte de winter binnen te rijden.
Het is een verbazend en boeiend traject met besneeuwde bergpassen, desolate hoogvlaktes en breed uitgesleten dalen met meanderende rivieren.
Onderweg vertelt de gids over de ontstaansgeschiedenis van de landschappen en over de kolonisatie van het eiland.
Op de meest typerende plekken maken we een stop. Nu eens bij de resten van een spectaculaire landverschuiving, dan weer bij een zwart geteerd 19de eeuws turfkerkje dat gebouwd is uit drijfhout, turf en gras.
De rit geeft ons de mogelijkheid om te acclimatiseren, wat een grote meerwaarde betekent.

In de late namiddag bereiken we de Eyjafjord, één van de belangrijkste fjorden van Noord-IJsland. Aan de oever van de fjord ligt de boerderij waar we de komende drie nachten verblijven.
We hebben het huis voor ons alleen. Het is een oase van rust.
In de tuin staat een ‘heitir pottur’, een openlucht warmwaterbad waarin we na een dag in de natuur heerlijk kunnen ontspannen.

Op een boogscheut van de poolcirkel ligt het schiereiland Tröllaskagi geprangd tussen twee grote fjorden.
Op enkele uitzonderingen na zien we hier de hoogste toppen van IJsland. Het gebergte is uit oude basaltlagen samengesteld en heeft een Alpiene aanblik. Op het eind van de ijstijd kneedde het terugtrekkend ijs het landschap tot een labyrinth van gletsjerdalen, smalle bergkammen en scherpe pyramidevormige toppen. Nog zo’n 50-tal kleine gletsjers getuigen van deze periode.

Vandaag dringen we langs één van de weinige wegen door tot het hart van Tröllaskagi. Her en der contrasteert een felgekleurde boerderij met het sneeuwlandschap. De woningen lijken minuscuul tussen de hoge witte toppen. Er is geen zichtbaar teken van gemeenschapsleven. Tröllaskagi lijkt een barre wereld.

In één van de valleien trekken we onze sneeuwschoenen aan en wandelen naar een hoger gelegen dal waar een bevroren meer en de resten van een oude turfboerderij liggen. De omgeving is monumentaal.
Tröllaskagi is hét schoolvoorbeeld van gletsjererosie.
Tijdens de wandeling zien we mooie U-vormige gletsjerdalen. Typerend zijn de ontelbare ‘hangende dalen’, een geologisch fenomeen dat het gebergte een bijzonder karakter geeft.

Het gebied wordt ruiger naarmate we de noordelijke rand van het schiereiland naderen. De weg loopt langs steile kliffen, door verlaten baaien en enkele rudimentaire tunnels.
Naast de schoonheid van het landschap gaat vandaag onze aandacht speciaal uit naar het culturele.
Op diverse plaatsen getuigen nederzettingen dat visvangst tot de jaren 60 van de vorige eeuw de belangrijkste bron van inkomsten was.
Ook struinen we rond in een verlaten haringstation, in kleine vissershaventjes en bij de resten van een middeleeuwse handelspost waar keramiek en glaswerk uit Europa ondermeer werden geruild voor zwavel, walrusivoor en eieren van de Giervalk.

In Siglufjörður, een kleurrijke nederzetting omsloten door hoge besneeuwde toppen, brengen we een bezoek aan IJslands grootste maritiem museum. Tot 1960 kwamen jaarlijks zo’n duizend meisjes en vrouwen hier voor enkele maanden naar toe om geld te verdienen met het zouten van haring.
Deze haringmeisjes vormden de kern van het grote haring-avontuur en lagen op IJsland aan de basis van de revolutionaire strijd voor gendergelijkheid.
Via een boeiende rondleiding krijgen we een uitstekend beeld op de haringvisserij en hoe het dagelijks leven precies verliep.

In de namiddag maken we een wandeling aan de rand van de oceaan.
In één van de baaien is de combinatie van hooggebergte en kustlandschap verrassend. We volgen de kustlijn met mooie panoramische uitzichten en struinen over verlaten stranden die door vroegere gletsjermorenen zijn opgestuwd.

Vandaag rijden we naar de hoogvlakte van Noord-IJsland. De komende dagen verkennen we de grote diversiteit aan vulkanische landschappen van het Mývatn-gebied en omgeving.
We passeren langs Akureyri, de belangrijkste stad van Noord-IJsland. Het was destijds een belangrijk Deens handelscentrum. De Deense invloed is nog duidelijk zichtbaar in de architectuur van de oude huizen.
We nemen de tijd om het oude stadsdeel in te trekken.

In een kleine nederzetting langs de Eyjafjord bezoeken we een goed onderhouden turfboerderij uit de 19de eeuw. De gevelconstructie met mooie houten ornamenten getuigt dat de woning tot een zeer begoede familie behoorde.

Na een picknick bij een vuurtoren met prachtige uitzichten, rijden we landinwaarts. We volgen een langgerekt gletsjerdal. Een wandeling langs de meanderende Fnjóská-rivier met bevroren oevers en ingesloten eilandjes zorgt voor sfeervolle beelden.

Meer noordwaarts, in Laxárdalur, ligt het huis waar we zes nachten verblijven.
De woning ligt aan de voet van een heuvelrug. Vanuit de leefruimte hebben we mooie uitzichten op de lavavelden en op het besneeuwde gebergte aan de overkant.
We hebben het huis voor ons alleen. Het is onze uitvalsbasis om de landschapsfenomenen in de regio te verkennen.

De volgorde waarin we de komende dagen de verschillende gebieden bezoeken kan wijzigen.
Voor langere tijd in een centraal gelegen woning verblijven laat ons toe om optimaal in te spelen op de wisselende weersomstandigheden.

De diversiteit aan vulkanische fenomenen is het grootst in de omgeving van het Mývatn-meer. Mývatn ligt op de grens met het onbewoonde binnenland. Het gebied ligt pal op de Mid Atlantische Rug, de breuk die IJsland letterlijk in twee scheurt.
Het meer wordt omringd door imposante tafelbergvulkanen. Hoge vulkaanruggen rondom beschermen het gebied tegen de koude poolwind.

Ten oosten van het meer ligt Námafjall, een indrukwekkende heuvelrug waar in de middeleeuwen zwavel werd ontgonnen.
We wandelen door een vallei, langs een uitgestrekt lavaveld tot bij de borrelende warme bronnen. Fumarolen ontsnappen aan de besneeuwde bergflanken. Aan de voet van de zwavelberg liggen kleurrijke kokende poelen.

In de namiddag maken we een wandeling in het Krafla-vulkaanmassief. Hier scheurde in 1975 de aardkorst open.
Negen jaar lang vonden uitbarstingen plaats die vandaag bekend staan als de ‘Krafla Vuren’. Er ontstond een kilometerslange eruptiespleet die nog steeds warmte uitstraalt.
We trekken een spoor door de sneeuw en verkennen de stomende lavavelden en pastelkleurige solfatarenvelden. De danteske omgeving is in fel contrast met het winters landschap.
Naast een bezoek aan de highlights, wijken we ook af om enkele verborgen parels te verkennen.

Mývatn wordt grotendeels gedomineerd door de prachtige Hverfell-vulkaan. Tijdens een eruptie zo’n 2500 jaar geleden, kwam het hete magma in contact met een ondiep meer. Er volgde een stoomexplosie waaruit Hverfell werd geboren. De verticale erosiegeulen in de onbegroeide asflanken zijn in de winter met sneeuw gevuld. Het pastelgetint voorjaarslicht zorgt voor een grafisch accent.
We verkennen de explosiekrater en omgeving. Na een klim van circa 150 m, wandelen we over de kraterrand waar we een goed uitzicht hebben op het meer en op de omliggende vulkaanketens.

Iets verder ligt Lúdentborgir, een indrukwekkende kraterrij. Hier heeft de wind vrij spel en hoge sneeuwduinen liggen tegen de lavablokken opgewaaid. We wandelen langs de rand van wat ooit een groot lavameer was en zoeken een weg tussen grillig gestolde stoomzuilen en gedrongen berkenboompjes. De uitzichten zijn overweldigend. Voor ons ligt een sneeuwwoestijn zover het oog reikt.
Tijdens de wandeling kijken we voortdurend uit naar de sneeuwhoen en de poolvos, twee soorten die zich in dit biotoop goed thuis voelen.

Diverse cataclysmen hebben het huidige landschap van Mývatn gevormd.
Langs de oevers van het meer vinden we natuurfenomenen die zeer surrealistisch ogen. Pseudokraters, grillig gestolde lavazuilen en hoge drukwallen gevormd door vooruitschuivende lavastromen. Hier en daar staat een boerderij waarvan het gekleurde dak afsteekt tegen de witte omgeving. Dankzij de gunstige ligging en het microklimaat kunnen enkele families hier ’s zomers hooien, op zalmforel vissen en eendeneieren rapen. Tevens maken ze gretig gebruik van de geothermische rijkdom om huizen te verwarmen, tomaten te kweken en zelfs brood te bakken in de stomende grond.

We wandelen langs de pseudokraters. Als het ondiepe meer voldoende bevroren is trekken we over het ijs naar één van de grotere eilanden waar de pseudokraters het talrijkst zijn.

’s Namiddags gaan we naar de top van Belgjarfjall van waar we een schitterend uitzicht hebben op de grootste pseudokrater van de regio (circa 200 m doorsnede).

Dicht bij ons verblijf in het ‘Zalmdal’ stoppen we nog even aan de oevers van de Laxá, één van de meest gegeerde zalmrivieren van IJsland. Met een beetje geluk zien we in de stroomversnellingen reeds een groepje Harlekijneenden in prachtkleed.

Op de hoogvlakte stroomt de Jökulsá á Fjöllum, de langste en debietrijkste gletsjerrivier van Noord-IJsland. Op haar weg naar de noordelijke ijszee heeft de rivier een 30 km lange, duizelingwekkende canyon in het landschap gekerft: Jökulsárgljúfur.
We binden de spikes onder onze schoenen en maken een fascinerende wandeling in één van de mooiste stukken van het Vatnajökull Nationaal Park. Langs een lichtglooiende sneeuwhelling dalen we af in de canyon.
Op rivierniveau vinden we een danteske wereld van hoogoprijzende vulkaankernen. Het stuifwater bevriest langzaam aan de basaltrotsen waardoor prachtige ijsstructuren ontstaan.
We laveren door een labyrinth van monumentale, perfect gevormde basaltzuilformaties. Bosjes met dwergberken en kronkelende bevroren beekjes contrasteren met het oergeweld.

Meer stroomafwaarts ligt Ásbyrgi, een hoefijzervormig dal met 100 m hoge basaltwanden. Zoals bij Jökulsárgljúfur werd, ten gevolge van vulkanische activiteit onder de Vatnajökull, ook dit dal zo’n 2500 jaar geleden door debietrijke vloedgolven uitgesleten. Wandeling door het dal tot bij een fossiele waterval.

Na een volle dag in de natuur nemen we tijd voor een bezoek aan het walvismuseum in Húsavík, het mekka voor liefhebbers van de walvisachtigen. Er wordt ondermeer aandacht besteed aan de mariene ecosystemen, aan de IJslandse walvisvangst in het heden/verleden en er is een ‘galerij’ met authentieke skeletten. Waardevolle documentaires en illustraties ondersteunen de teksten.

Na een bezoek aan Goðafoss, de historische waterval waarin bij toetreding tot het Christendom enkele afgodsbeelden werden gegooid, banen we met ons terreinvoertuig een weg door de sneeuw. Aan het einde van het dal liggen de boerderijen waar de film ‘Rams’ werd opgenomen. Hier begint het onbewoonde binnenland. Honderden vierkante kilometers besneeuwd woestijnlandschap strekken zich voor ons uit. Over de woeste hoogvlakte stroomt de Skjálfandafljót, één van de mooiste gletsjerrivieren van
Noord-IJsland.

We binden een laatste keer onze sneeuwschoenen aan en volgen de rivier landinwaarts, naar plekken waar tijdens de winter zelden mensen komen.
Op onze weg ligt de mooie waterval Aldeyjarfoss in een theatrale omgeving. De voorbije maanden hebben winterstormen het landschap omgetoverd tot een zacht vormen- en lijnenspel. De sneeuw heeft alle tinten wit en zorgt voor een ongewoon licht.
Buiten het knerpen van de sneeuw onder onze voeten heerst een bevreemdende stilte over het gebied. We voelen ons alleen op de wereld.

We ronden de dag af met een ontspannend warmwaterbad in openlucht, een IJslandse traditie die teruggaat tot de kolonisatie.

Middagvlucht naar Reykjavik.
Na het wegbrengen van de bagage hebben we nog enkele uren om Reykjavik te bezoeken. In het oude stadsgedeelte zijn met golfplaten beklede huizen verweven met de moderne glas- en staalarchitectuur. De sfeervolle stad telt enkele interessante landmarks en musea met wisselende tentoonstellingen.

Hotelovernachting.

Transfer naar de luchthaven met een privé-busje en terugvlucht. Aankomst rond de middag.